Người tiểu đường, cao huyết áp có trồng Implant được không? Cần chuẩn bị gì

Trả lời ngắn trước khi đi vào chi tiết

Người bị tiểu đường hoặc cao huyết áp vẫn trồng được Implant, với điều kiện bệnh đang được kiểm soát ổn định bằng thuốc và theo dõi. Hai bệnh này không phải chống chỉ định tuyệt đối. Chúng là lý do để bác sĩ kiểm tra kỹ hơn trước khi làm, chọn thời điểm phù hợp và theo dõi sát hơn sau khi làm.

Điều quyết định không phải bạn có bệnh hay không, mà là ba thứ:

• Chỉ số đường huyết trung bình 3 tháng gần nhất (HbA1c) nếu bạn bị tiểu đường.
• Huyết áp đo được ngay trước khi làm thủ thuật.
• Các thuốc bạn đang uống, đặc biệt là thuốc chống đông máu và thuốc điều trị loãng xương.

Nhóm người cần trồng Implant thường là người trung niên và cao tuổi, cũng là nhóm hay mắc hai bệnh này nhất. Vì vậy câu hỏi này gần như ngày nào phòng khám cũng gặp.

Tiểu đường ảnh hưởng đến Implant như thế nào

Trụ Implant giữ được là nhờ xương mọc bám chặt vào bề mặt trụ trong vài tháng sau khi cấy. Quá trình này gọi là tích hợp xương. Đường huyết cao kéo dài ảnh hưởng tới quá trình đó theo ba cách:

• Vết thương lành chậm hơn, vì mạch máu nhỏ kém nuôi dưỡng và tế bào tạo xương hoạt động yếu hơn.
• Dễ nhiễm trùng hơn, vì khả năng chống vi khuẩn của cơ thể giảm khi đường huyết cao.
• Dễ viêm quanh trụ về lâu dài. Viêm quanh trụ Implant giống viêm nha chu ở răng thật: lợi sưng, chảy máu, xương quanh trụ tiêu dần. Người tiểu đường, nhất là người kiểm soát đường huyết kém, gặp tình trạng này nhiều hơn.

Tin tốt là các nghiên cứu tổng hợp cho thấy: ở người tiểu đường kiểm soát tốt, tỉ lệ trụ Implant tồn tại lâu dài gần tương đương người không bị tiểu đường. Nguy cơ tăng rõ khi đường huyết kiểm soát kém.

Đường huyết bao nhiêu thì cấy Implant được

Bác sĩ thường dựa vào chỉ số HbA1c, là xét nghiệm máu phản ánh đường huyết trung bình khoảng 3 tháng gần nhất. Chỉ số này đáng tin hơn một lần đo đường huyết lúc đói, vì không bị thay đổi theo bữa ăn hôm đó.

Mốc thường được dùng trong thực hành:

Ngoài HbA1c, ngày làm thủ thuật bác sĩ sẽ đo đường huyết mao mạch (chích đầu ngón tay) để chắc chắn đường huyết lúc đó không quá cao hoặc quá thấp.

Ngày cấy trụ, người tiểu đường cần làm gì

• Ăn sáng bình thường và uống thuốc tiểu đường như mọi ngày, trừ khi bác sĩ dặn khác. Nhịn ăn rồi vẫn uống thuốc hạ đường huyết là nguyên nhân hay gặp của hạ đường huyết trên ghế nha.
• Ưu tiên lịch hẹn buổi sáng, khi đường huyết ổn định và cơ thể chưa mệt.
• Mang theo kẹo hoặc nước ngọt phòng khi hạ đường huyết. Dấu hiệu: vã mồ hôi, run tay, hoa mắt, hồi hộp. Gặp các dấu hiệu này, hãy báo ngay cho bác sĩ.
• Người tiêm insulin: cần trao đổi trước với bác sĩ nội tiết về liều ngày làm thủ thuật, vì sau cấy trụ có thể ăn ít hơn trong 1 đến 2 ngày.

Cao huyết áp ảnh hưởng đến Implant như thế nào

Cao huyết áp không ảnh hưởng nhiều đến việc xương bám vào trụ. Nguy cơ chính nằm ở lúc làm thủ thuật:

• Huyết áp có thể tăng vọt do lo lắng, đau hoặc do thuốc tê có chất co mạch.
• Huyết áp quá cao làm chảy máu nhiều hơn trong và sau khi cấy trụ.
• Với người có bệnh tim mạch kèm theo, cơn tăng huyết áp đột ngột có thể gây biến cố nguy hiểm.

Vì vậy bác sĩ sẽ đo huyết áp ngay trước khi bắt đầu. Mốc thường dùng: nếu huyết áp từ khoảng 180/110 mmHg trở lên, thủ thuật không cấp cứu như cấy Implant sẽ được hoãn, và người bệnh được khuyên đi khám tim mạch để điều chỉnh thuốc.

Với người cao huyết áp đã ổn định, bác sĩ thường:

• Giới hạn lượng thuốc tê có chất co mạch, hoặc chọn loại thuốc tê phù hợp.
• Chia ca dài thành nhiều buổi ngắn nếu cần cấy nhiều trụ.
• Giữ không khí thoải mái, giải thích từng bước để giảm lo lắng.

Ngày làm thủ thuật, hãy uống thuốc huyết áp như mọi ngày. Bỏ thuốc vì nghĩ "đi nhổ răng thì không uống" là sai lầm hay gặp, và chính điều đó khiến huyết áp cao vọt khi ngồi lên ghế.

Một lưu ý nhỏ: một số thuốc huyết áp nhóm chẹn kênh canxi (ví dụ amlodipine, nifedipine) có thể làm lợi phì đại, dày lên. Điều này không cản trở cấy Implant nhưng khiến vệ sinh quanh trụ khó hơn, nên cần khám định kỳ đều đặn.

Đang uống thuốc chống đông, thuốc chống kết tập tiểu cầu thì sao

Nhiều người cao huyết áp, có bệnh tim hoặc từng đặt stent đang uống các thuốc làm loãng máu như aspirin, clopidogrel, warfarin, hoặc các thuốc chống đông thế hệ mới.

Nguyên tắc quan trọng nhất: không tự ý ngưng các thuốc này. Ngưng thuốc chống đông hoặc chống kết tập tiểu cầu có thể gây nhồi máu cơ tim, đột quỵ, tắc stent. Những biến cố đó nguy hiểm hơn nhiều so với việc chảy máu ở vết cấy trụ, vốn kiểm soát được tại chỗ.

Cách làm đúng là:

• Báo cho bác sĩ nha khoa tên thuốc và liều đang dùng.
• Bác sĩ nha khoa phối hợp với bác sĩ tim mạch hoặc nội khoa để quyết định có cần điều chỉnh hay không, và điều chỉnh thế nào.
• Với người dùng warfarin, thường cần xét nghiệm chỉ số đông máu (INR) gần ngày làm thủ thuật.
• Bác sĩ nha khoa sẽ dùng các biện pháp cầm máu tại chỗ: khâu kín, vật liệu cầm máu, cắn gạc.

Khi nào nên hoãn trồng Implant

Ngoài đường huyết và huyết áp chưa đạt, bác sĩ thường khuyên hoãn trong các trường hợp:

• Vừa bị nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ trong vòng khoảng 6 tháng.
• Đang có đợt bệnh cấp tính: nhiễm trùng, sốt, suy tim mất bù.
• Đang hoặc đã từng dùng thuốc điều trị loãng xương nhóm bisphosphonate (nhất là dạng tiêm truyền) hoặc denosumab, mà chưa được đánh giá nguy cơ hoại tử xương hàm.
• Đã xạ trị vùng đầu mặt cổ.
• Hút thuốc lá nhiều mà chưa sẵn sàng giảm hoặc ngưng.

Hoãn không có nghĩa là không bao giờ được làm. Phần lớn các trường hợp trên sau khi điều trị ổn định vẫn trồng được Implant.

Những gì nên mang theo khi đi khám

Chuẩn bị sẵn những thứ sau giúp buổi khám đầu tiên có kết luận ngay, không phải hẹn lại:

• Danh sách tất cả thuốc đang uống. Cách đơn giản nhất là chụp ảnh vỏ hộp hoặc vỉ thuốc.
• Kết quả HbA1c trong vòng 3 tháng gần nhất nếu bạn bị tiểu đường.
• Sổ hoặc ảnh chụp các lần đo huyết áp trong 1 đến 2 tuần gần đây.
• Giấy ra viện hoặc sổ khám nếu từng đặt stent, nhồi máu cơ tim, đột quỵ, có ghi ngày.
• Số điện thoại bác sĩ nội khoa hoặc tim mạch đang theo dõi bạn, nếu có.

Sau khi trồng Implant: người tiểu đường cần chú ý gì thêm

• Theo dõi đường huyết kỹ hơn trong tuần đầu. Đau và căng thẳng sau thủ thuật có thể làm đường huyết tăng; ngược lại, ăn ít vì đau có thể gây hạ đường huyết nếu vẫn uống đủ liều thuốc.
• Ăn đều bữa bằng thức ăn mềm, không bỏ bữa.
• Vệ sinh vùng cấy trụ đúng hướng dẫn và tái khám đúng hẹn.
• Về lâu dài, khám kiểm tra trụ mỗi 3 đến 6 tháng, dày hơn người bình thường, để phát hiện sớm viêm quanh trụ.
• Giữ đường huyết ổn định suốt đời trụ, không chỉ trong vài tháng đầu. Trụ đã tích hợp tốt vẫn có thể hỏng sau nhiều năm nếu viêm quanh trụ không được kiểm soát.

Kết luận

Tiểu đường và cao huyết áp không đóng cửa với Implant. Chúng đòi hỏi ba việc: kiểm soát bệnh tốt trước khi làm, khai đầy đủ thuốc đang dùng, và theo dõi sát hơn sau khi làm. Một phòng khám làm đúng sẽ hỏi bạn về những điều này ngay từ buổi đầu. Nếu không ai hỏi, bạn nên chủ động nói.

Xem thêm: Trồng răng Implant · Mất răng lâu năm, tiêu xương có trồng Implant được không? · Trồng răng Implant bao lâu thì lành?

Nguồn tham khảo

• Naujokat H., Kunzendorf B., Wiltfang J. (2016). Dental implants and diabetes mellitus — a systematic review. Int J Implant Dent 2(1):5.
• Wagner J., Spille J.H., Wiltfang J., Naujokat H. (2022). Systematic review on diabetes mellitus and dental implants: an update. Int J Implant Dent 8(1):1.
• Monje A. và cộng sự (2017). Association between diabetes mellitus/hyperglycaemia and peri-implant diseases: systematic review and meta-analysis. J Clin Periodontol 44(6):636–648.
• American Dental Association. Oral Health Topics: Hypertension (hướng dẫn đo huyết áp và hoãn điều trị nha khoa không cấp cứu).
• Scottish Dental Clinical Effectiveness Programme (SDCEP). Management of Dental Patients Taking Anticoagulants or Antiplatelet Drugs (2015, cập nhật 2022).
• Ruggiero S.L. và cộng sự (2022). American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons' Position Paper on Medication-Related Osteonecrosis of the Jaws — 2022 Update. J Oral Maxillofac Surg 80(5):920–943.